bt_bb_section_bottom_section_coverage_image

Akne Skarı

Sırt, göğüs ve yüzde sıktır. Akne sıklıkla genç yaşlarda ortaya çıkar. Bu hastalarında yaklaşık beşte birinde akne skarları görülür. Skarları azaltmak veya ortadan kaldırmak için değişik tedavi yöntemleri uygulanır.

Akne , ciltteki yağ ve ter bezlerinin açıldığı küçük boşlukların bakteri, yağ ve ölü deri ile dolması sonrası ortaya çıkar. Ciltten her saat yaklaşık 40 000 hücre dökülür. Bu hücrelerden bazısı ciltteki küçük kanal deliklerini tıkar. Tıkanmış gözenekler beyaz veya siyah noktalar şeklinde görülür. Bu gözeneklerde bazen enfeksiyon yerleşir ve değişik akne tipleri ortaya çıkar.

Akne en sık görülen cilt hastalığıdır. Genç yaşlarda hormonların değişimine paralel olarak sıklık artar. Yetişkinlerde stres, çevresel koşullar, menstrüel sikluslar, yağ-bazlı ürünler, doğum kontrol hapları diğer nedensel faktörlerdir.

Akne tipleri:

Akıneler tipik olarak beyaz ve siyah noktalar halinde görülür. Çoğu kez iz bırakmadan iyileşirler.

Bazı tipleri iz bırakabilir.

Papuller: Basıldığında ağrıyan pembe kırmızı tümsekler şeklindedir.

Püstül: İçi iltihaplı lezyonlardır. Zemin kırmızı, üst kısmı beyaz-sarı renktedir.

Nodül: Solid lezyonlardır. Papül ve püstülden daha büyüktürler. Deride daha derine indiklerinden daha fazla ağrı yaparlar.

Kistler: Deri içinde derinde yerleşirler. Ağrılı, pü doludurlar ve sıklıkla skar bırakırlar.

Deri vücudun en büyük organıdır. 3 tabakalıdır. En dışta epidermis, ortada dermis ve sonra hipodermis bulunur. Bu tabakalar travmadan, ultraviole ışığından, bakterilerden korurlar. Güneş ışığından vitamin D sentezinde rol oynarlar.  Sırt, yüz, göğüzs alanları yağ bezlerinden zengindir ve akne oluşumu için en uygun ortamlardır.

Skarlar akne lekelerinin inflamasyonu sonucu ortaya çıkarlar.  Akne gözenekleri şişer, gözenek duvarlarında harabiyetler oluşur.  Bazı akne lekeleri küçüktür ve skarlar hızla iyileşirler. Bazen lezyonların içerikleri çevre dokuya yayılır ve skar derinleşir. Derinin tamire cevabı  yeni kollajen yaparak tamiri olanaklı kılmaktır.

Akne skarları ya doku kaybı ile birlikte deri yüzeyinde çökme ile gelişir veya deri yüzeyini tümsekleştirerek iyileşir.

Akne skar tipleri:

Akne skarlarının farklı görünüşleri vardır.

Atrofik çökkün skarlar:

Buz kıracağı tipi: ucuna doğru daralan bir görünümü vardır. Üst kısmı geniş dibe doğru daralan bir delik şeklindedir. İyileşmesi zordur. Alında cildin ince yerlerinde bulunur.

Yuvarlanıcı tip: cildin daha kalın olan yerlerinde yanak alt kısmı ve çenede bulunur. Girintiler cildin düzensiz dalgalı görünmesini sağlar.

Box0car: Daha keskin sınırlı girintilerdir. İki kenarları derinin altına doğru ilerler. Bu skarlar yanağın alt kısmı ve çenede yaygındır.

Hipertrofik veya keloid skarlar: Bu tip skarlarda akne dokusu deri üstünde yükselir. Fibröz doku, kolllagen, derinin çoğaldığı bölgede artması neden olur. Kaşıntılı, hassas ağrılı lezyonlardır. Göğüs, sırt ve omuzlarda, çene çizgisinde sıktır.

Akne iyileşirken vücut bunu tamir etmede yetersiz klalır ve skar dokusu oluşur. Yara iyileşmesine vücudun cevabı ne kadar iyi ise apneye cevabıda o kadar iyi olacaktır. Tamir işlemi kollajenin yapımına bağlıdır. Fazla kollajen yapımı tümsekler şeklinde iyileşme ile sonlanır.

Tanı ve testler

Akne tanısı için doktorun görmesi yeterlidir. Doktor akne şiddetini ve skar bırakıp bırakmayacağını hesaplayabilir. Genelde akneler 4 basamaklı derecelendirilir.

Derece 1. Makuler tarzda deriden kabarık olmayan kırmızı renkli lezyon

Derece 2. Hafif bir skardır Makyajla örtülebilir.

Derece 3: Orta derecede Belirgin bir lezyon Makyajla örtülemez.

Derece 4. Şiddetli b,r şezyon 50 cm den fark edilir.

Tedavi skarın tipine, yerleşim yerine göre değişebilir. Mümkün olduğunca akneye dokunulmamalı. Geç tedavi akne skarlaşma riskini artırır.

Skar tedavisinden önce cildin pürüssüz temiz olması gerekir. Akne için kullanılan ilaçlar ve tedaviler skar için kullanılanlarla etkileşebilir.

Akne skarları için en sık kullanılan ilaçlar:

Reçetesiz kremler çok daha iyidir. Yüz ve skar tipine göre ilaç seçimi yapılmalıdır. Sık kullanılan iaçlar

Alfa hidroksi asit

Laktik asit

Retinoid

Salisilik asit

Skarlar saçla veya makyajla kapatılabilir. Bunun için kullanılan farklı makyaj ürünleri vardır.

Ev dışında skarlar için kullanılan çeşitli tedaviler vardır. Bu işlemlerin iki veya daha fazlasının birden yapılması veya tekrarlı işlemler yapılması alışılmadık bir durum değildir.

Yeniden yapılandırma

Kimyasal soyma: Cildin eski kısmının çıkarılması için özel kimyasal maddeler kullanılır. Tipik olarak, üst tabaka çıkarıldığında yeni deri daha düzgün ve daha az skarlı gelir.

Dermabrazyan: Bu tedavide cildin üst tabakasını çıkarmak için tahtaları temizlemek için kullanılan zımpara kağıtlarına benzer bir işlemle benzer cihazlar kullanılır.

Mikrodermabrazyan:Dermabrazyana benzer derinin üst tabakasını çıkaran bir alet kullanılır.

Lazer ile yenileme: Deri altındaki kollajene lazer uygulanır. Bu vücudun yara  iyileşmesi cevabını düzeltir. Yeni derinin büyüyüp lekeleri örtmesini sağlar. Lazerin iki tipi vardır ablatıv veya non ablativ.

Diğer yapılabilecek işlemler

Steroid enjeksiyonu: Steroid yükselen cilde enjekte edilir. Fibröz dokuyu yumuşatır ve skarı yassılaştırır.

Dermal dolgu maddeleri: Bu tedavi ile deprese skar içine bu madde enjekte edilir.

Mikroiğneleme: Bu yöntemle skarları düzgünleştirmek kollajen yapımını uyarmak için cilr bilerek mikroiğnelerle zedelenir. Mikroiğneleme y atek başına iğne ile veya ısı ile birlikte kullanılır. Mikroiğneleme radyo frekuensi akne skarlarının düzelmesine ve yeni akne oluşumuna engel olabilir.

Eksizyon:  Deri kesilir, akne skarı çıkarılır ve daha sonra yara iyileşmesi beklenir.

Altkesim (Subcision) : Bu tedavide skar dokusunu cildin alt seviyelerine çeken lifli bantları parçalamak için bir iğne kullanılır. Cilt yüzeye dönebilmesi ve doğal olarak pürüssüz bir şekilde uzanabilmesi için serbest bırakılır.

Panç aşılama (Punch grafting):  Skar eksizyona benzer şekilde çıkarılır. Ve vücudun başka bir kısmından alınan deri parçası ile greft yerleştirilir.

Kriyocerrahi (dondurma): Likid nitrojen oksit ile yükselen skar dokusu dondurulur.  Daha sonra skar dokusu ölür ve çıkarılır.

Bazen akne skaralarının tedavisinde mikro   cerrahiler kullanılır. Bunlar skar dokusunu cildin daha yüzeyine taşırlar daha az fark edilir hale getirirler.

Skarı tam olarak çıkarmak veya skar dokusunu parçalamak skarı tedavi etmek için yeni kollajen yapımına izin verir.  Çoğu kez cerrahi diğer akne çıkarıcı tedaviler ile güçlendirilir.

Yüz skarları için kullanılmayan bazı tedaviler sırt ve göğüstekiler için kullanılabilir.

Tedavinin yan etkileri: Tedavi süresince ve sonrasında hafif rahatsızlıklar ortaya  çıkabilir. Bunlar dışında deri renginde hafif koyulaşma, açılma gibi renk değişlikleri olabilir.

Akne skar tedavileri yaşa göre değişir mi? Yetişkinlerde ve adolesanlarda benzer tedaviler kullanılabilir.

Skar riskini azaltmak için:

Güneş karası: Güneş ışığı vitamin D yapımı için gereklidir. Bununla beraber çpk fazla güneş ışığı cildi koyulaştırır. Cilt rengi koyulaşırken skarlar daha belirgin hale gelirler.

Dokunma, kaşıma, sıkma: Cildin dışarıdan tahrişi inflamasyonu ve sonrasında skarlaşmayı tetikler.

Akne hemen tedavi edilmeli: Akne  nekadar uzun süre kalırsa skar olasılığı o kadar çok artar.

Sigara içme: Sigara skarlaşmayı artırır. Sadece akne skralarını değil vücuttaki tüm skarları.

Skar olmadan önce akne tedavisi için bir dermotolog görüşü önemlidir.

Akne skarının düzelme süresi akne tipi tedavi şekline göre değişir.

Tedavi edilmeyen akne skarları yaşam boyu kalırlar. Buda kişinin fizyolojik stresine, sosyal ilişkilerinde bozukluklara neden olabilir.

Akne skarlarında kişinin genetik özellikleri önemlidir. Genetik yapı cildin ne sürede iyileşeceğini, yapılan kollajen miktarını, akne lezyonlarını derinliğini belirler. Bununla beraber tavmatize edilen aknelerde genetik yapıdan bağımsız akne ortaya çıkması kaçınılmazdır.