Berna Orhan, MD

BEL FITIĞI

Berna Orhan, MD

Bel Fıtığı Hastalığı Nedir?

Bel bölgesi omurgası, toplam 5 adet omurgadan oluşur. Her bir omurganın arasında dayanıklılığı sağlayan, darbelere karşı emici görev yapan disk şeklinde özel bir bağ dokusu, katman bulunur. Fıtıklaşmış bir disk aynı zamanda şişkin, kaymış veya yırtılmış olarak da adlandırılabilir.



Bel Fıtığının Sebepleri Nelerdir?

Hareket ederken aşırı bir zorlanma veya yaralanma, fıtıklaşmış bir diske neden olabilir. Ancak disk malzemesi yaşlandıkça zaten doğal olarak dejenere olur ve onu yerinde tutan bağlar zayıflamaya başlar. Bu dejenerasyon ilerledikçe, nispeten küçük bir gerilme veya bükülme hareketi bir diskin yırtılmasına neden olabilir.



Bel Fıtığının Semptompları Nelerdir?

Fıtıklaşmış diskin konumuna ve fıtıklaşmanın boyutuna bağlı olarak semptomlar büyük ölçüde değişir. Fıtıklaşmış disk bir sinire baskı yapmıyorsa, hasta bel ağrısı yaşayabilir veya hiç ağrı çekmeyebilir. Sinire baskı yapıyorsa sinirin gittiği vücut bölgesinde ağrı, uyuşma veya halsizlik olabilir. Tipik olarak, fıtıklaşmış bir diskten önce bir bel ağrısı atağı veya uzun aralıklı bel ağrısı atakları gelir.

Bel Fıtığını Aşamaları

1. Bulging denilen aşamada, içteki yumuşak kısmın baskısıyla dış kabuk hafifçe dışarı doğru taşar. Bu aşama birçok kişide görülebilir ve hiçbir belirti vermeyebilir. Veya zaman zaman yaşanan bel ağrıları yaratabilir. Bu aşamadaki hastalar fizik tedavi ve enjeksiyon tedavilerinden faydalanmalıdırlar. Yüzme, karın ve sırt kaslarını güçlendirici egzersiz tedavileri, pilates ve yoga bu hastaları ciddi ölçüde rahatlatır.

2. Protrüzyon aşamasında artan basınç nedeniyle ortadaki yumuşak kısım, dış kabuğu dışa doğru iterek daha belirgin şekilde ortaya çıkar. Bir bombeleşme söz konusudur. Belirgin bel ağrısına ve/veya bel ve bacak ağrısına sebebiyet verir. Genellikle hastalarda güçsüzlük hissi oluşmaz ancak bazen bacaklarda uyuşma hissi yaşanabilir. Bu aşamadaki hastalar da fizik tedaviden faydalanmalıdırlar. Ayrıca bir takım girişimsel ağrı tedavisi yöntemleri ya da enjeksiyon tedavileri de uygulanabilir. Bu hastalara da yüzme, karın ve sırt kaslarını güçlendirici egzersiz tedavileri, pilates ve yoga önerilmelidir.

3. Ekstrüzyon aşamasında artık dış kabuk yırtılır ve içteki yumuşak kısım dışarıya fırlar. Önce çok şiddetli bel ağrıları yaşanır. Sonrasında bacaklara giden sinirin sıkışması sonucu bacak ağrısı da dayanılmaz hale gelebilir. Bu aşamada genellikle bacaklarda veya ayaklarda güçsüzlük, idrar kaçırma veya yapamama, cinsel işlev bozuklukları oluşabilir. Başlangıçta hastaya fizik tedavi ve girişimsel ağrı tedavi yöntemleri uygulanabilir. Ancak sonrasında çoğunlukla ameliyat seçeneği gündeme gelir. Bu noktada mutlaka bir beyin cerrahının görüşü alınmalıdır. Eğer harekete geçmede geç kalınırsa yukarıda bahsedilen semptomlar hastada kalıcı hale gelebilir.

4. Sekestrasyon aşamasında Ekstrüzyon aşamasındaki belirtilerin hepsi görülür. Farklı olarak dışarıya fırlayan disk parçası kopmuş ve omurilik kanalı içinde bağımsız bir parça haline gelmiştir. Bu durumda tek çözüm ameliyattır.